Բարև ձեզ: Ես հիմա կպատմեմ, թե ինչպես անցկանցրի գարնանային արձակուրդներս: Ես այն անցկացրել եմ տանը: Ծնողներս գնում էին աշխատանքի և մենք մնում էինք տանը մենակ և ժամանակ առ ժամանակ տատիկս, ով ապրում է անմիջապես հարևանությամ, հետևում էր մեզ: Ես և եղբայրս այդ ընթացքում միշտ իրար հետ էինք, անում էինք մեր դասերը, գնում էինք ֆուտբոլի և շատ մուլտֆիլմեր էինք դիտում: Իսկ երեկոյան, քանի որ դաս չունեինք անելու, ընտանիքով ֆիլմեր էինք դիտում:
Author: garnikbarseghyan
Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր, Արևմտյան դպրոց, 6.5 դասարան
Թեստ 2
Մաթեմատիկա
- Քառակուսու մակերեսը 25 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
5*5=25մ քառ.
կողմ 5 մ - Քառակուսու մակերեսը 81 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
9*9=81մ քառ
կողմ 9 մ - Քառակուսու մակերեսը 49 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
7*7=49մ քառ.
կողմ 7մ
- Հավասարակողմ եռանկյան պարագիծը 180 դմ է։ Որքա՞ն է այդ եռանկյան կողմի երկարությունը։
180:3=60դմ
60դմ - Հավասարակողմ եռանկյան պարագիծը 120 սմ է։ Որքա՞ն է այդ եռանկյան կողմի երկարությունը։
120:3=40սմ
40սմ - Ուղղանկյան երկարությունը 20 սմ է, իսկ լայնությունը 2 սմ փոքր է: Գտիր այդ ուղղանկյան մակերեսը:
20-2=18 լայնություն
20*18=360 մակերես
360մակերես - Փակագծեր պարունակող արտահայտություններ
100·(492:4+2880:20)=2720
2015-(1680+320):10=1815
8115-(2490-190):20=8000
(1000-80•5):60+390=400
16‧(5670:3-890)=16000
(2000 + 60‧5) : 100 + 27=44
50·(3600:12-360:20)=14550
Զինագորձություն
Զինագործություն
Մարտական զենքերի արտադրությունը: Զինագործությունը համեմատաբար ավելի վաղ, քան երկաթի մշակման հետ կապված մյուս արհեստները, անջատվեց դարբնությունից և ինքնուրույն արհեստ դարձավ: Միքայել Ասորու ժամանակագրություն մեջ այդ արհեստը դիտված է իբրև առանձին արհեստ և կոչվում է զինագործություն: Հայկական զորքերը գործածել են զենքի շատ տեսակներ և հանդերձանք, զրահ ու նման այլ արհեստական պաշտպանական միջոցներ, իսկ դա հնարավոր էր արհեստագործության և առաջին հերթին մետաղագործություն իր ժամանակի համար բարձր զարգացման պայմաններում: Միջնադարյան Հայաստանում զորքի տեսակները կազմվում էին ըստ զենքի տեսականիներին, որի վերաբերյալ բավականաչափ առատ տեղեկություներ կան հայկական մատենագրական աղբյուրներում:
Նետի ծայրեր
Բերված ցուցակից պարզ երևում է, որ զինագործը կամ սլեհարարը, գործունեության լայն ասպարեզ ուներ: Նետ պատրաստող վարպետը տարբեր էր սլեհարարից և հիշատակված է իբրև առանձին արհեստավոր նետրան անունով: Զինագործության խոշոր կենտրոնները քաղաքներն էին, մանավանդ Դվինը և Անին: Դեռևս 770-ական թվականներին Դվինը աչքի էր ընկնում զինագործությամբ և զինանոցներով: Այստեղ էր, որ զինեց իր ջոկատը Արտավազդ Մամիկոնյան, որն այնուհետև հարձակվելով արաբական հարկահանների վրա, Կումայրիում կոտորեց նրանց:
Նիզակի ծայրեր և երկաթե զրահի շերտեր
Միջին դարերում սովորություն կար նաև գործածելու թունավոր սլաք. Թեն հայկական զորքերը անուն էին հանել իբրև քաջ և դիպուկ նետաձիգերը, բայց նրանք նետ աղեղից ավելի գործածում էին նիզակն ու սուրը: Հետևակը, մեծ մասամբ, զինված էր լինում նիզակով, իսկ հեծելազորը սրով և երկար նիզակով, կար և ճոճ նիզակ, որը գործածվում էր մոտիկ տարածությունից թշնամու վրա նետելու համար:
Նիզակի ծայրեր, հեծյալներին հարվածելու և ձիուց վայր բերելու հարմարանքով
Նետելու ավելի ծանր զենք էր նաև ռումբը կամ ըռումբը: Հեծելազորի հիմնական զենքը սուրն էր: Զենքի այս հատուկ տեսակը հեծելազորին, նրա արագաշարժության հետ միասին, դարձնում էր մի ահարկու ուժ պատերազմի դաշտում: Սուրը երկսայրի մի զենք էր, որով հատում-կտրում էին, իսկ ծայրով խոցում: Գործածական էր նաև սուսերը, որը նեղ և երկար շեղբով սուր ծայրով զենք էր, որով խոցում էին թշնամուն: Սրան մոտ էր սվինը, որը լինում էր երկսայրի, բայց գործածվում էր առավելապես սուր ծայրով խոցելու համար, երբեմն մոտիկ տեղից նետելով:
Դաշույններ
Հատող զենք էր նաև շերտը: Դվինում գտնված մանգաղաձև, կտրող բերանով դեպի դուրս զենքը հավանաբար պատմիչների հիշատակած շերտն է: Սա հետևակի զենք էր հագցված երկար կոթի վրա, որից բռնելով զինվորը թշնամուն հարվածում էր երկու ձեռքի ուժգնությամբ: Գործածական զենքերի թվին էր պատկանում սակրը: Սա թեթև լայնաբերան կացնի տեսք ուներ. Կտրիչ բերանը լինում էր մեկ կամ երկու կողմից: Մովսեց Խորենացին հիշատակում է կացինը և երկբերան սակրը: Սակրը նույնպես հետևակի զենք էր, որը գործածվում էր երկու ձեռքով հարվածելով կտրելու համար: Սակրին մոտ էր նաև նրա դերը կատարող, բայց հավանաբար ավելի ծանր վաղրը:
Ինքնաստուգում թեստ 6
Տեղեկություններ չղջիկի մասին
Չղջիկները միակ թռչող կաթնասուններն են. պատկանում են ձեռնաթևավորների կարգի կաթնասունների ենթակարգին։ Հայտնի է 1100 տեսակ՝ տարածված ամենուրեք։ ՀՀ-ում հանդիպում է 28 տեսակ՝ միավորված պայտաքիթ, հարթաքիթ և բուլդոգակերպ չղջիկների ընտանիքներում։
Տեսակների մեծ մասը բնակվում է ՀՀ հարավային և հարավարևելյան մարզերում, Մեհելիի պայտաքիթ չղջիկը՝ նաև Երևանի շրջակայքում: հյուսիսային շրջաններում, փոքր իրիկնաչղջիկը՝ հյուսիսային և հարավային անտառաշատ տարածքներում:
Ցերեկը, փաթաթվելով այդ լայն թևերի մեջ, նրանք գլխիվայր կախվում-մնում են փչակներում, ձեղնահարկերում կամ որևէ մութ տեղում, իսկ գիշերը դուրս են թռչում՝ որսի։ Չղջիկներն ուտում են մեծ քանակությամբ միջատներ և դրանով զգալի օգուտ են բերում։ Չղջիկները բնակվում են փչակներում, ժայռաճեղքերում, քարանձավներում՝ մինչև մի քանի միլիոնի հասնող գաղութներով։ Տարածված են չափավոր կլիմայով վայրերում։ Ցուրտ եղանակին նրանք ձմեռային քուն են մտնում։ Բազմանում են տարին 1 անգամ, ունենում 1–2 ձագ։ Երկարակյաց են. ապրում են մինչև 20 տարի։
Չղջիկների առանձին տեսակներ վարակիչ հիվանդություններ տարածողներ են։ Շատ տեսակներ անհետացման եզրին են՝ շրջակա միջավայրի աղտոտվածության և նրանց սովորական ապրելավայրերի ավերման պատճառով։
- Հարավային Ամերիկայումբնակվում է չղջիկների 4 տեսակ, որոնց անվանում են վամպիրներ։ Նրանք սնվում են միայն կաթնասունների ու թռչունների թարմ արյունով։ Վամպիրներն արյունը ոչ թե արտածծում են, այլ լիզում են վերքի վրայից։ Զոհի համար վտանգավոր է ոչ այնքան արյան կորուստը, որքան վամպիրից վարակիչ հիվանդություններով :(այդ թվում՝ կատաղությամբ:) վարակվելու վտանգը։
Ինքնաստուգում
Разговор красок
Мак – красный. А колокольчик-синий, фиалка-фиолетовая, ромашка-белая, василёк-фиолетовый, сирень-фиолетовая.
Распределим роли. Прочитаем рассказ в лицах. Сколько человек нужно, чтобы выполнить задание. 7
Краски
Если, кроме чёрной,
Нет в запасе красок,
То не нарисуешь
Ни чудес, ни сказок.
Если, кроме чёрной,
Есть другие краски,
То рисуй картинку
Смело, без опаски.
Для чего? А просто,
Чтобы всем на свете
Мир казался ярким,
А не в чёрном цвете!
Անբախտ վաճառականներ
Լեգենդ
Մի օր Չըղջիկն ու Ճայն եկան
Թե՝ ե՜կ դառնանք վաճառական:
Ասին ու խելք-խելքի տըվին,
Հավան կացան, պայման դըրին.
Բայց՝ արի տես… որ փող չունեն:
Շատ միտք արին, թե ինչ անեն,
Վերջը եկան Փըշի մոտը,
Ընկան նըրա ձեռն ու ոտը,
Ու մուրհակով,
Շահով, կարգով,
Փող վեր առան բավականին,
Ինչքան պետք էր իրենց բանին:
Չիղջը մընաց, տընպահ դառավ,
Ճայը բոլոր փողերն առավ,
Առավ, նըստեց նավի միջին,
Հասավ Մըսըր, Չինումաչին,
Ֆարս, Հընդըստան, Արաբըստան…
Է՜լ թանկագին քիրմանի շալ,
Էլ մարգարիտ, զըմրուխտ ու լալ,
Հընդու խուրմա, փըստա, բադամ,
Եվ… ո՛ր մեկի անունը տամ.
Ինչ որ տեսավ, աչքը սիրեց,
Առատ-առատ նավը լըցրեց.
Նավը լըցրեց հազար բարով
Ու ետ` եկած ճանապարհով
Ուրախ-ուրախ տուն էր գալի:
Ճամփին ծովում սարսափելի
Ալեկոծում, մըրրիկ ելավ,
Զարկեց, տարավ ապրանք ու նավ:
Միայն սովդաքյար Ճայը էնօր
Ազատվեցավ մերկ ու տըկլոր:
Ազատվեցավ — փառք իր ասծուեն,
Բայց ի՞նչ սըրտով խեղճը գա տուն.
Գա՛ — ի՞նչ, ասի պարտքատերին,
Ո՞նց երևա իր ընկերին…
Ընկերն էնտեղ՝ դուռը կըտրած,
Աչքը ճամփին, վիզը ծըռած,
Համրում է օրն օրի վըրա,
Թե՝ մեր Ճայը երբ պիտի գա…
Երկար նայեց, ճամփեն պահեց,
Շատ լավ ու վատ երազ տեսավ,
Մինչև պարտքի օրը հասավ,
Ու՝ մուրհակի թուղթը ձեռին,
Փուշը տընկվեց կըտեր ծերին:
— է՛յ, բարեկամ, ի՞նչ բանի եք.
Էլ չեք ասում թե պարտք ունեք…
Գործ բըռնեցիք, հորս ողորմի,
Ետ տվեք դե փողըս հիմի:
Թուղթ եք տըվել՝ վախտ իմացեք,
Ամոթ, աբուռ, ահ ունեցեք…
Թալան հո չի՞… մեղք եմ ես էլ…
Ախպե՜ր, էսպես բա՞ն եք տեսել.
Ոսկի տա մարդ իրեն ձեռով,
Չըկարենա առնի զոռո՞վ…
Սրանից հետո դե արի դու
Ու ձեռ մեկնի աղքատ մարդու…
Գոռգոռում էր ողջ թառակում,
Հայհոյում էր, խայտառակում.
Ամեն մարդ էլ, ով որ լըսում,
Հենց մի բերան էն էր ասում.
— Ա՜յ ամոթ ձեզ, Չըղջիկ ու Ճայ,
Ի՛նչ ենք լըսում. — վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ.
Անուններըդ վաճառական,
Ու էս տեսակ խայտաոակ բա՞ն…
Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ,
Չըղջիկ ու Ճայ…
Չըղջիկն էսպես միշտ լըսելիս
Սիրտը բերնով դուրս էր գալիս:
Բարկանում էր իրեն մըտքում,
Անիծում էր, չըքում, թըքում.
— Ա՜յ քու տունը քանդվի, ա՜ Ճայ,
Ա՜յ դու դառնաս գըրողի փայ.
Էս ի՞նչ բան էր, որ դու արիր,
Գլուխս էս ի՞նչ փորձանք բերիր…
Ու խընդրում էր ամեն անգամ.
— Մի՜ նեղանար, Փուշ բարեկամ,
Շատ ես կացել,
Կա՜ց մի քիչ էլ.
Թուղթ ըստացա երեկ Ճայից,
Թե՝ դուրս եկա Արաբիայից.
Որտեղ որ է՝ շուտով կըգա,
Դեռ մի բան էլ ավել կըտա…
— Ես չեմ ուզում ավելն, ախպեր,
Կանխիկ համրած իմ փողը բեր.
Շահ եք գըրել,
Վախտ եք դըրել.
Ինչ գըրած ա, էն եմ ասում,
Ձեզնից ավել բան չեմ ուզում:
— Չէ՛, աղա Փուշ,
Թե վաղ, թե ուշ,
Փողն իր կարգին, շահն իր կարգին,
Իսկ պատիվըդ… ես իմ հոգին…
Ես հույս ունեմ… ասենք պարտք ենք…
Բայց չէ՞ ախար մենք էլ մարդ ենք…
Չէ՜, քու արածն ով մոռանա,
Իր աստվածն էլ նա կուրանա…
Խեղճը էսպես լեզու ածավ,
Շատ հույս տըվավ, շատ խոստացավ,
Շատ սուտ ասավ պարտքատերին,
Շատ ըսպասեց իր ընկերին.
Բայց ընկերը չըկա՛, չըկա՛:
— Էս ի՛նչ ցավ էր. աստված վըկա.
Ի՞նչ իմ բանն էր՝ մըտա մեջը,
Որ խայտառակ լինեմ վերջը…
Ի՞նչպես պըրծնեմ էս կըրակից,
Էս ահագին պարտքի տակից,
Էլ ի՞նչ ասեմ,
Ո՞նց ըսպասեմ.
Նա ե՞րբ կըգա, ի՞նչ իմանամ,
Ո՞ր ջուրն ընկնեմ… ո՞ւմ մոտ գընամ….
Շատ միտք առավ,
Դես-դեն թըռավ,
Ինչ որ ուներ տանը, հագին,
Ողջ հավաքեց, տըվավ պարտքին,
Ցիփ մերկացավ:
Էլ չըպըրծավ:
Վերջը տեսավ, որ ճար չեղավ,
Թևեր առավ, ինքն էլ փախավ,
Փախավ, կորավ, որ էլ էնպես,
Դատարկ, սընանկ ու սևերես,
Ոչ պատահի պարտքատերին,
Ոչ երևա լույս աշխարհին:
Այնուհետև իր նամուսից,
Չըղջիկը մերկ, փախած լուսից,
Ցերեկները դես-դեն թաքչում,
Գիշերն է միշտ մըթնում թըռչում,
Որ չերևա իր թայ-թաշին,
Ոչ պարտքատեր աղա-Փուշին:
Ճայն էլ ծովում, ճըչում, ծըվում,
Ջուրն է մըտնում,
Դուրս է պըրծնում,
Թևին տալիս,
Ման է գալիս,
Թե մի գուցե բախտը բանի,
Կորուստն էլ ետ ջըրից հանի:
Իսկ Փուշն, արդեն հույսը հատած,
Ճանկ ու ատամ սուր պատրաստած,
Կողքովն ով որ անց է կենում՝
Քաշում է փեշն ու հարցընում,
Թե չե՞ն տեսել մեկն ու մեկին,
Էն լիրբ Ճային կամ Չըղջիկին.
Ու էն օրից մինչև օրս էլ
Մեկը մեկին դեռ չեն տեսել:
Առաջադրանքներ
- Կարդալ՝ դուրս գրելով ու բացատրելով անծանոթ բառերն ու արտահայտությունները։
Հավան կացան-վեր կացան
ախար-ՉԷ՞ որ, բայց
Չինումաչին-Չինաստան - Նկարագրիր լեգենդի հերոսներին։
Ճայ-Ճայը շատ ագահ էր, որովհետև նա վերցրեց բոլոր փողը և չտվեց չղջիկին:
Փուշ-Փուշը շատ համփերատար էր, որովհետև նա շատ սպասեց իր փողին:
Չղջիկ-Չղջիկը մեղավոր էր, որովհետև նա թողեց ճային բոլոր գումարը վերցնի նրան: - Արձակ շարադրանքի միջոցով պատմի’ր լեգենդի բովանդակությունը։
Մի օր չղջիկնու ճայը ուղում էին դառնան վաճառական: Բայց փող չունեին վորոշեցին գնան փուշի մոտ և գումար վերցնեին: Վերցրեցին ինչքան պետք էր և գնացի: Բայց ճայը չտվեց չղջիկին և նստեց նավին գնաց Չինաստան, Հնդկաստան, Արաբստան առավ թանկագին քիրմանի շալ, մարգարիտ, զըմրուխտ ու լալ, Հընդու խուրմա, փըստա, բադամ ինչ աչքը տեսնում էր առնում էր ետ էր վերադառնում տուն մեկել նավը խորտակվեց ամեն ինչ խորտակվեց ու ոչմիբան չմնաց: Բայց ինքը չեր ուղում գալ ետ, որովհետև նա չուներ փող և պետք էր փողերը տալ փշին: Չղջիկը սպասում էր թե երբ պիտի գա ճայը: Երկար նայեց և տեսավ լավ և վատ երազներ: Մեկ ել հասնում է փարտքի օրը փուշը թուղթը առած եկավ: Բարկացավ ու նախատեց, որ եթե գումար են վերձրել, ապա պետք է ժամանակին ետ վերադարձնեն: Այնքան գոռգոռաց, որ բոլորը լսեցին և խայտառակ արեց նրանց: Իսկ ով լսում էր նույնպես ամոթանք էր տալիս: Չղջիկը ամեն անագամ լսելիս նեղվում էր ու բարականում անիծում ճային: Ամեն անգամ չղջիկն հանգստացնում էր փշին ու խնդրում էր մի փոքր էլ համբերել, որ ճայն արդեն ճանապարհին է և գումարը կվերադարձնի, մի բան էլ ավելի: Փուշն ասաց, որ ավել ոչինչ չի ուզում, միաին իր գումարը վերադարձնեն: Չղջիկը համոզեց, որ իր գումարը շուտով կվերադարձնեն և իր արած լավությունը երբեք չեն մոռանա: Սակայն ճայը այդպես էլ չվերադարձավ: Չղջիկ էլ չգիտեր ինչ անել, ինչպես դուրս գար այս ամոթի տակից և որոշեց իր ամբողջ ունեցածը տալ փշին սակայն իր ունեցածն էլ բավական չէր պարտքը մարելու համար և մի օր որոշեց փախնել, որ էլ ոչմեկին չտեսնի: Այդ պաճառով նա միշտ դուրս է գալիս մթին, իսկ ճայը միշտ թռչում է ջրի վրայով, ժամանակա ժամանակ մտնում ջուրը դուրս գալիս հույս ունենալով գտնել իր կորցրածը: Իսկ փուշը միշտ բարկացաց բռնում է անցորդներին ու հարցնում թե տեսել են ճային և չղջիկին: - Նկարի՛ր քեզ դուր եկած հատվածը։
- Ջղջիկների մասին տեղեկություններ հայթայթիր և համառոտ ներկայացրո’ւ։
Նյութը այստեղ - Փորձի’ր փշի կամ չղջիկի մասին մի լեգենդ հորինել և ձայնագրել։
Թե ինչի են չղջիկըները գիշերը արթնանում
Լեգենդ
Կար չկար մի չղջիկ: Նրա վրա միշտ հարձակվում էին: Մի անգամ կատուն հարձակվել էր, և չղջիկը հազիվ կարողացավ փախչել: Նա գնացել էր փշի մոտ և խնդրում էր ասել, թե ինչու են իր վրա հարձակվում: Փուշն ասաց, հարձակվում են, որովհետև իրեն տեսնում են : Խորհուրդ տվեց առավոտները քնի, իսկ գիշերը արթուն մնա: Չղջիկը շնորհակալություն հայտնեց, գնաց և հետևեց նրա խորհրդին: Այդ պատճառով օրվա ընթացքում քնում է, իսկ գիշերը արթնանում և ոչ մեկ չի հարձակվում նրա վրա:
Հնարքներ
Հնարք1-ին․
Եթե ծննդյանդ օրը բազմապատկես 2-ով, ստացված թվին ավելացնես 5, արդյունքը բազմապատկես 50 –ով, ստացված թվին ավելացնես քո ծննդյան ամիսը, արդյունքից հանես 250, կստանաս եռանիշ կամ քառանիշ թիվ։ Եթե արդյունքում եռանիշ թիվ ստանաս, ապա ստացված թվի առաջին թվանշանը ցույց կտա ծննդյանդ օրը, իսկ մյուս երկու թվանշանները՝ քո ծննդյան ամիսը։ Եթե արդյունքում քառանիշ թիվ ստանաս, ապա ստացված թվի առաջին երկու թվանշանները ցույց կտան ծննդյանդ օրը, իսկ մյուս երկու թվանշանները՝ քո ծննդյան ամիսը։.
(14*2+5)*50+2-250=
1)14*2+5=33
2)33*50=1650
3)1650+2=1652
4)1652-250=1402 հնարքը աշխատեց
Հնարք 2-րդ․
Եթե մտապահես մի եռանիշ թիվ և այդ թիվը երկու անգամ գրես կողք կողքի։ Այնուհետև ստացածդ վեցանիշ թիվը բաժանես 7-ի, հետո 11-ի, այնուհետև 13-ի, ապա արդյունքում կաստանաս քո մտապահած թիվը։
881881:7:11:13=
1)881881:7=115973
2)115973:11=10543
3)10543:13=811հնարքը աշխատեց
Հնարք 3-րդ․
Կոշիկիդ համարը բազմապատկիր 5-ով , ստացված թվին ավելացրու 50, արդյունքը բազմապատկիր 20-ով։ Եթե այս տարի ծննդյանդ տարեդարձը արդեն լրացել է, ապա ստացված թվին ավելացրու 1021, իսկ եթե դեռ չի լրացել, ապա՝ 1020։ Վերջում ստացված արդյունքից հանիր ծննդյանդ տարեթիվը։ Արդյունքում կստանաս քառանիշ թիվ, որի առաջին երկու թվանշանները ցույց կտան կոշիկիդ համարը, իսկ մյուս երկու թվանշաները՝ տարիքդ։
32*5+50*20+1021-2012=
1)32*5=160
2)160+50=210
3)210*20=4200
4)4200+1021=5221
5)5221-2012=3209 հնարքը աշխատեց
Հնարք 4-րդ․
Եթե տարիքդ բազմապատկես 5-ով, ստացված թվին ավելացրնես 8, արդյունքը բազմապատկես 2–ով, ստացված թվից հանես 6, արդյունքը բազմապատկես 10–ով, ստացված թվից հանես 100, արդյունքը փոքրացնես 100 անգամ, կրկին կստանաս տարիքդ։
9*5+8*2-6*10-100:100=
1)9*5=45
2)45+8=53
3)53*2=106
4)106-6=100
5)100*10=1000
6)1000-100=900
7)900:100=9հնարքը աշխատեց
Գառնիկ Բարսեղյան 