Posted in Բնագիտական փորձեր

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ինչո՞ւ Աֆրիկայի ներքին շրջանները մինչև 1850- ական թվականները դեռևս անհայտ էին մնում եվրո­պացիների և ասիացիների համար:
  2. Ի՞նչ իրադարձություններ և պայմաններ խթանեցին Աֆրիկայի ներքին շրջանների ուսումնասիրություննե­րին:
  3. Դասընկերոջդ հետ քննարկի՜ր, թե ինչ դրական և բացասական հետևանքներ ունեցան Աֆրիկայի ներքին շրջանների ուսումնասիրությունները:

Սահարա անապատը. Աֆրիկայի բարձրադիր ափերը, կենտրոնական շրջանների խոնավ ու տոթ օդը, դժվարան­ցանելի անտառները բնական անմատչելի արգելքի դեր են կատարել մայրցամաքի ներքին շրջանների հետազոտման գործում: Դավիթ Լիվիգստոնը հայտնագործեց Ձամբեզի և Կոնգո գետերի վրա գտնվող Վիկտորիայի և իր անունով կոչվող’ Լիվինգստոնի ջրվեժները և այլն:

Posted in Մաթեմատիկա

11.17.2020

  • 21;12;36;63;25;52;13;31;15;51;18;81;20;2;100;1;29;92;14,41;35,53;40,4;48,84 թվերից առանձնացրու

ա) զույգ թվերը։ 12,36,52,18,20,2,100,92,14,40,4,48,84

բ) կենտ թվերը։ 21,63,25,13,31,15,51,81,1,29,41,35,53,

  • Ո՞րն է ամենափոքր զույգ թիվը։2
  • Ո՞րն է ամենափոքր զույգ երկնիշ  թիվը։10

Թեմա՝ Համեմատում

2  թվերից մեծ է այն թիվը  որի նիշերի քանակը  ավելի շատ է։  Օրինակ՝ 6426>652։

Օրինակ՝   Եթե  համեմատվող  թվերի նիշերի քանակը  հավասար են, ապա մեծ է այն թիվը որի ամենաբարձր կարգում գրված թիվն ավելի մեծ է:

Օրինակ՝ 654>354։

                654>658։

                654>651։

1. Համեմատի՛ր.

3405 < 47809

32005 > 22070

27789 > 26789

230204 < 234504

23426 < 23789

2845 = 2845

264890 < 264897

 456717 > 234597

32569 =  32569

 2. Աստղանիշը փոխարինիր այնպիսի թվանշանով, որ ստանաս ճշմարիտ հավասարություն:

389<315

 8734>8545

356589>356549

306784<306984

475456<475759

18991>18985

3․Թվերը դասավորել   աճման կարգով՝   

323890, 4567, 45, 890584, 456, 3։

3,45,456,4567,323890,890584

4․Թվերը դասավորել նվազման կարգով՝ 3689, 452, 3698, 12, 156, 569993։

569993,3698,3689,452,156,12

5․  8455 > 84*5 արտահայտության մեջ աստղանիշի փոխարեն   ի՞նչ   թիվը պետք է գրել, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն:

8455 > 8445

6․Ո՞ր շարքում են թվերը դասավորված նվազման կարգով․

  •  100, 200, 4010, 5070, 6000
  • 3200, 1340, 540, 100, 290
  •  3368, 2358, 2321, 101, 15
  • 2065, 112, 99, 9, 10

Պատ.3368, 2358, 2321, 101, 15

Posted in Անգլերեն

Harissa

Armenians love eating delicious food, and throughout the centuries Armenians made dishes which are too tasty and their recipes are passed down from generation to generation. During the time, the recipes underwent some changes, but the main ingredients and cooking directions were preserved.

Harissa is one of the traditional Armenian dishes which has been passed on since ancient times. It is a kind of porridge, which is made of boned and stewed chicken and cracked or coarsely ground wheat. Traditionally it was made with lamb, but nowadays the majority makes it with chicken.

There are different stories about the origin and name of this dish. According to the most widespread and popular one, when the patron saint of Armenia, Gregory the Illuminator was offering a meal of love and charity to the poor. And they have to add wheat, as there weren’t enough sheep to feed the crowds. They noticed that the wheat was sticking to the bottom of the pot. Saint Gregory advised, “Harekh! Stir it!” Thus, the name of the dish, harissa, came from the saint’s own words.

Once a year (every third Sunday of September) Armenians gather together in Armenian region Armavir to commemorate the resistance of Musa Ler mountain during the Armenian genocide in 1915. They make harissa and celebrate the victory with songs and dances.

Harissa usually takes an extremely long time to cook, but if you visit Armenia and eat this incredible dish, you will make sure that it’s worth a try.

If you come to Armenia, you can try this dish in traditional Armenian restaurants or you can make it yourself.  The recipe is taken from Heghineh.com

Ingredients

One 2-2.5 kg chicken

680 grams peeled wheat

Water

Salt

Clarified or regular butter for serving Harissa

delicious, tasty – համեղ

century- դար

from generation to generation – սերնդից սերունդ

to undergo some changes – ենթարկվել փոփոխությունների

ingredients – բաղադրիչները

to be preserved- պահպանվել

ancient – հին, հնադարյան

porridge – շիլա

wheat – ցորեն

charity to the poor – բարեգործություն աղքատներին

crowd – ամբոխ

genocide – ցեղասպանություն

to celebrate the victory – տոնել հաղթանակը

Հարիսա

Հայերը սիրում են համեղ ուտել, և դարերի ընթացքում հայերը պատրաստել են չափազանց համեղ ուտեստներ, և դրանց բաղադրատոմսերը փոխանցվում են սերնդից սերունդ: Ժամանակի ընթացքում բաղադրատոմսերը որոշ փոփոխությունների ենթարկվեցին, բայց պահպանվեցին հիմնական բաղադրիչները և պատրաստման եղանակները:

Հարիսան հայկական ավանդական ուտեստներից է, որը փոխանցվել է հին ժամանակներից: Այն շիլայի տեսակ է, որը պատրաստվում է ոսկորներով ու շոգեխաշած հավով, աղացած ցորենով: Ավանդաբար այն պատրաստում էին գառան մսով, բայց մեր օրերում մեծամասնությունը պատրաստում է հավով:

Այս ուտեստի ծագման և անվանման մասին կան տարբեր պատմություններ: Ըստ ամենատարածված և սիրված պատմություններից մեկի, երբ Հայաստանի հովանավոր սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը սիրո և բարեգործության կերակուր էր առաջարկում աղքատներին: Եվ նրանք պետք է ցորեն ավելացնեն, քանի որ ոչխարները քիչ էին ամբոխը կերակրելու համար: Նրանք նկատեցին, որ ցորենը կպչում է կաթսայի հատակին: Սուրբ Գրիգորը խորհուրդ տվեց. «Հարի զ սա »: Այսպիսով, ուտեստի անվանումը ՝ հարիսա, առաջացել է նրա սեփական բառերից։

Տարին մեկ անգամ (սեպտեմբերի յուրաքանչյուր երրորդ կիրակի) հայերը հավաքվում են Արմավիրի մարզում `հիշատակելու Մուսա լեռան դիմադրությունը 1915 թ. Հայոց ցեղասպանության ժամանակ: Նրանք հարիսա են պատրաստում և հաղթանակը տոնում երգ ու պարով:

Սովորաբար հարիսայի պատրաստումը չափազանց երկար է տևում, բայց եթե այցելեք Հայաստան և ուտեք այս անհավանական ուտեստը, կհամոզվեք, որ արժե փորձել:

Եթե այցելեք Հայաստան, այս ուտեստը կարող եք փորձել հայկական ավանդական ռեստորաններում կամ պատրաստել ինքներդ: Բաղադրատոմսը վերցված է Heghineh.com կայքից

Հարիսայի բաղադրատոմսը

Մեկ 2-2,5 կգ -անոց հավ

680 գրամ մաքրած ցորեն

Ջուր

Աղ

Կարագ հարիսան մատուցելու ժամանակ

Posted in հայրենագիտություն, Uncategorized

Ավելուկով ուտեստ

Ավելուկը տարածված է Հայաստանի գրեթե բոլոր մարզերում։ Հայաստանում առկա է ավելուկի 12 տեսակ: Տատիկներն այս բույսը հյուսում և չորացնում են, և այս հետաքրիր ավանդույթը միայն հայերին է բնորոշ։ Ավելուկը աճում է դաշտային պայմաններում, այն հավաքում են, հյուսում և չորացնում ձմռան համար: Այդ ավանդույթը, ըստ պատմիչների, 1000 տարուց ավելի պատմություն ունի: Չորացման պրոցեսի ժամանակ տեղի է ունենում նյութափոխություն, որի շնորհիվ կորում է ավելուկի դառնությունը և այն ձեռք է բերում ավելի հաճելի համ: 

Continue reading “Ավելուկով ուտեստ”
Posted in հայրենագիտություն

Տնական հալվա

Տնական հալվան հրուշակեղենի տեսակ է: Այն Հայաստանում պատրաստվում է տնային պայմաններում: Այս հրուշակեղենի ծագման մասին որը տեղեկատվություն առկա չէ, բայց որ այն շատ հին ուտեստ է, դա փաստ է, քանի որ շատ հաճախ այն պատրաստում են մեր տատիկները:

Continue reading “Տնական հալվա”
Posted in русский

11.15.2020

1.В нашем  доме живет собака

2. Я вышел из дома и пошел на работу

3.У нашего дома есть магазин

4.Около нашего дома стоят машины

5.Вокруг нашего дома растут цветы

Posted in Մաթեմատիկա

Հոկտեմբեր ամսվա մաթեմատիկայի ֆլեշմոբի խնդիրների քննարկում։

1.Սովորողները նկարում էին Աթաբեկ Խնկոյանի հեքիաթները՝ «Ագռավն ու աղվեսը», «Ճպուռն ու մրջյունը», «Մկների ժողովը» և «Փեսացու մուկը»: Դասարանում 22 սովորող կար: Նրանց կեսը նկարում էր «Ագռավն ու աղվեսը», մյուս կեսից հինգը՝ «Ճպուռն ու մրջյունը», իսկ մնացածի կեսը՝ «Մկների ժողովը»: Քանի՞ հոգի էր նկարում «Փեսացու մուկը»:

22:2=11

11-5=6

6:2=3

պատ.3

2.Արփին ճաշի համար աղցան պատրաստեց: Մեկ բաժին աղցանի համար պետք է 3 լոլիկ, 2 վարունգ, 1 պղպեղ: Քանի՞ լոլիկ, վարունգ և պղպեղ օգտագործեց Արփին 8 բաժին աղցան պատրաստելու համար:

8*3=24

8*2=16

8*1=8

պատ.24լոլիկ, 16վարունգ, 8պղպեղ

3.Պարկում կա 8 կարմիր, 4 դեղին և 11 կանաչ գնդակ: Առանց պարկի մեջ նայելու՝ ամենաքիչը քանի՞ գնդակ պետք է այնտեղից հանել, որ հանածներից գոնե մեկը դեղին լինի:

8+11=19+1=20

պատասխան.3

4.Տարբեր թվանշաններով գրվող ամենափոքր քառանիշ թվի հարյուրավորների կարգում ի՞նչ թվանշան է գրված:

1023

պատասխան 0

5. Մեկ մուտք ունեցող բազմահարկ շենքի յուրաքանչյուր հարկում կա չորս բնակարան: Ո՞ր հարկում է 49-րդ բնակարանը, եթե բնակարանների համարակալումը սկսվում է առաջին հարկից` 1 համարով:

պատասխան 13 հարգ

6.Մտապահած թվի կրկնապատիկին գումարեցին 6 և ստացան 90: Ո՞ր թիվն էին մտապահել:շ

պատասխան 42

7.Ագարակում ձմռանը նախապատրաստվելիս ձիերի համար գնեցին 76 տուկ խոտ: Տուկերը համարակալեցին. ամեն մեկի վրա փակցրեցին համապատասխան համարը: Քանի՞ անգամ օգտագործեցին 7 թվանշանը:

8.Պարտեզապուրակային աշխատանքից հետո տղաները հոգնել էին: Նրանք դպրոցի հյուրատանը երեկոյան՝ ժամը ութին, պառկեցին՝ քնելու: Տղաներից մեկը նախապես լարեց զարթուցիչը՝ հաջորդ օրը՝ առավոտյան՝ ժամը տասին արթնանալու և գործը շարունակելու համար: Քանի՞ ժամ կհասցնեն քնել տղաները, մինչև զարթուցիչն արթնացնի նրանց:

9.Օգտագործելով թվաբանական գործողության նշանները՝ հինգ մեկերի միջոցով ստացեք 100:

10. 2020 տարեթվի գրության մեջ օգտագործվում է իրարից տարբեր երկու թվանշան՝ զրոն և երկուսը: Հաջորդը ո՞ր տարեթիվն է, որի գրության մեջ նորից օգտագործվում են միայն զրո և երկու թվանշանները:

Posted in Մայրենի

Մխիթար Սեբաստացու մասին

Մխիթար (ավազանի անունը՝ Մանուկ) Սեբաստացին ծնվել է 1676 թվականի փետրվարի 7-ին  Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիա քաղաքաում: Նա սովորել է Սեբաստիայի Սբ.Նշան, ապա՝ ԷջմիածնիՍևանի, Կարինի վանքերում։  Դեռ վաղ տարիքից Մանուկը երազում էր դառնալ քահանա:

1691 թվականին Մանուկը վերջապես թույլատվություն ստացավ իր ծնողներից վանքում աշխատելու համար և շուտով ստացավ սարկավակի աստիճան: Հենց այդ ժամանակ էլ նա իր անունը փոխեց` դնելով Մխիթար:

1696 թ. նա ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա, իսկ 1699 թ.՝ ստացել վարդապետական գավազան։ 1701 թ. Կոստանդնուպոլսում  մի խումբ երիտասարդների հետ հիմնեց Մխիթարյան միաբանությունը:

1712 թ. Հռոմի պապը Սեբաստացուն շնորհել է աբբահոր կոչում։ Խուսափելով թուրքական հարձակումներից՝ 1715 թ. միաբանությունը տեղափոխվել է Պենոպոլես, որը գտնվում էր Վենետիկում։ 1717 թվականին Վենետիկի Ծերակույտը հրովարտակով Սբ. Ղազար կղզին շնորհել է միաբանությանը, որտեղ Սեբաստացին կառուցել է եկեղեցի, բացել դպրոց, պատրաստել է միաբան-գործիչներ։

Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը: Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն:

Մխիթար Սեբաստացին աշխարհաբարի քերականության առաջին դասագրքի՝ «Դուռն քերականութեան աշխարհաբար լեզուին հայոց»-ի (1727 թ.) հեղինակն է։ Նա հեղինակ է նաև բազմաթիվ այլ արժեքավոր աշխատությունների:

Մխիթար |Սեբաստացին մահացել է 73 տարեկան հասակում Սբ. Սուրբ Ղազար կղզում: Նրա գերեզմանը գտնվում է հենց այդտեղ:

Posted in հայրենագիտություն

Երևանյան այգիներ

Ես ցանկացել եմ գրել Կինո Հայաստանի զբոսայգու մասին, քանի որ ապրում եմ  Մալաթիա Սեբաստիա համայնքում և հաճախ եմ գնում այդ զբոսայգի: Ինձ շատ դուր է գալիս այդ այգին, քանի որ շատ մաքուր է, հաճելի է զբոսնել, պաղպաղակ վայելել, իսկ երեկոյան լսել ուրախ երաժշտություն:

Այնտեղ չի թույլատրվում աղբ գցել գետնին , շան հետ ման գալ , հեծանիվ քշել և քայլել խոտերի վրա: Ամենուրեք առկա են աղբամաններ: Շատ սիրում եմ մուլտֆիլմեր դիտել կինոթատրոնում, իսկ հետո խաղեր խաղալ խաղասրահում: Իսկ ամենաշատը ինձ դուր է գալիս այգու երեկոյան լույսերը:  

Continue reading “Երևանյան այգիներ”
Posted in Մաթեմատիկա

Թվի պատիկ

  1. Գտիր  7-ի  կրկնապատիկը։7*2=14
  2. Գտիր  6-ի  եռապատիկը։ 6*3=18
  3. Գտիր   8-ի  քառապատիկը։8*4=32
  4. Գտիր  10-ի  հնգապատիկը։10*5=50    
  5. Գտիր  4-ի  տասնապատիկը։4*10=40    
  6. Թվարկիր  2-ի  պատիկ մի  քանի թիվ,  որոնք փոքր են 20-ից։ 2,4,6,8,10,12,14,16,18: 9 հատ
  7. Թվարկիր   3-ի պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 3-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 3,6,9,12… ամենափոքր 3
  8. Գրեք  6-ի  պատիկ մի քանի թիվ, որոնք փոքր են 54-ից։ 6,12,18,24,30,36,42,48, 8հատ
  9. Գրեք  8-ի  պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 8-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 8,16,24,32… ամենափոքր 8
  10. Թվարկիր 7-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք մեծ են 30-ից։ ,35,42,49,56,63,… 5հատ
  11. Թվարկիր  9-ի պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 9-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 9,18,27,36… ամենափոքր 9
  12. Թվարկիր 10-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք փոքր են 70-ից։10,20,30,40,50,60 6հատ
  13. Թվարկիր  12-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք մեծ են 24-ից։ 36,48,60,72,84…5հատ
  14. Գրեք  13-ի  պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 13-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։13,26,39,52… ամենափոքր 13
  15. Ո՞րն է ամենափոքր երկնիշ թվի վեցապատիկը։10*6=60
  16. Ո՞րն է ամենամեծ  միանիշ թվի կրկնապատիկը։ 9*2=18
  17. Ո՞րն է ամենափոքր  եռանիշ թվի տասնապատիկը։ 100*10=100
  18. Ո՞րն է ամենափոքր  քառանիշ թվի քառապատիկը 1000*4=4000